Saturday, September 16, 2017

මගුලයි ! බබා හම්බුණාට පස්සේ periods නැවතිලා ! ඒ මදිවට ලූප් දාන්නේ නැතිව ගෙදර යන්ඩත් එපා ලු ! යකාගේ ආණ්ඩුවක් නේ මේක !

ඔව්. බබාල ඉන්න ඔයාල මේ තත්වය අත්දැක ඇති.
ගොඩක් වෙලාවට මාස 6ක් යනකන් ම dates හැදෙන්නේ නැහැ කියා ඔබ කියාවි.

මෙසේ dates සෑදීම‍ මාස 6ක් පමණ ප්‍රමාද වන්නේ ස්වභාවිකව ම සිදුවන උපත් පාලන ක්‍රියාවලියක අතුරු ඵලයක් ලෙසයි. දරුවන් අතර නිසි පරතරයක් පවත්වාගෙන ඊළග දරු උපත සිදු කිරීම අවශ්‍ය නිසා තමයි ස්වභාවිකව ම එසේ සිදුවන්නේ.

දැන් ඔබ බලයි මොකට ද දරුවන් අතර නිසි පරතරයක් අවශ්‍ය වන්නේ කියා.

දරු උපත් අතර නිසි පරතරය නැති වීමෙන්
අඩු මාස් දරු උපත්, අඩු බර දරු උපත් සිදුවීම ට
අංග විකල, ජානමය අබාධ සහිත දරු උපත් සිදු වීමට
ගබ්සා වීම් සිදුවීමට සහ
පසු කාලීනව මානසික රෝග (භිනොන්මාදය/ schizophrenia) වැළඳීමට ද
ඉතා ඉහල ඉඩ කඩක් ඇත.
එසේම බිහිවන දරුවන් ඔටිසම් වැනි තත්ත්ව වලට ගොදුරු වීමේ වැඩි ඉඩකඩක් ද ඇත.

තවද දරු උපතකින් පසු මවක්ගේ ශරීරය යථා තත්වයට පත්වීමට වසරක් දෙකක් පමණ කාලයක් ගතවනවා. ඉතින් වසර දෙකක් යාමට පෙර නැවත වරක් ගැබ්ගතහොත් එක පසකින් මව අනෙක් දරුවාට කිරිදෙන නිසා කළලය වැදීමට අවශ්‍ය පෝෂක නිසි පරිදි නොලැබී යනවා. එසේම මව්කිරි නිපදවීම ට ද මෙය අහිතකර ලෙස බලපානවා. එවිට ඒ දරුවා ද දුර්වල වනවා. එසේම මව අනවශ්‍ය ලෙස දුර්වල වන නිසා එයින් ගෙදර දොරේ ප්‍රශ්න වැනි වෙනත් කායික මෙන්ම සමාජයීය ප්‍රශ්න ද ඇති වනවා.

ඉතින් මේ නිසයි දරුවන් දෙදෙනෙකු අතර නිසි පරතරය තබා ගැනීම වැදගත්. වෛද්‍ය නිර්දේශය නම් වසර දෙකක් වත් පරතරයක් තබා ගැනීම සුදුසු බවයි.

නමුත් මින් පළමු මාස 6 ඉතා වැදගත්. එම කාලසීමාව තුළ නැවත ගැබ් ගැනීම අධි අවධානම්.

ඉතින් මෙන්න මේ කියන පරතරය විශේෂයෙන් ම දරු උපතෙන් පළමු මාස 6 තුළ ඇති කරගැනීමට තමයි අර කියපු විදියට periods නතර වී මවට ස්වභාවිකව ම උපත් පාලනයක් ලැබෙන්නේ.

මවගෙන් කිරි උරා බොනවිට ශ්‍රාවය වන හෝමෝන නිසා තමයි periods සැදීම සිදු නොවී මවට උපත් පාලනය සිදු වන්නේ.

මෙලෙස උපත් පාලනය සාර්ථක ව සිදු වන්නේ දරු උපතෙන් පළමු මාස 6 ක කාල සීමාව තුල වන අතර පරීක්ෂණ වලින් සොයාගෙන ඇති පරිදි මෙම ක්‍රමය සාර්ථක වීමට නම් ඔබ දිවා කාලයේ දී අඩුම පැය 4කට වරක්වත් සහ රාත්‍රී කාලයේදී අඩුම පැය 6ක ට වරක්වත් දරුවට මව්කිරි දියයුතු වනවා.

පරීක්ෂණ වලින් සොයාගෙන ඇති පරිදි මින් මිතුරි පෙති හා සමාන උපත් පාලන හැකියාවක් මවට ලැබෙනවා.

කෙසේ වෙතත් මෙය ස්වභාවික උපත් පාලන ක්‍රමයක් නිසාවෙන් මෙහි විශ්වසනීයත්වය ඉතා අඩුය. එනම් වැරදීම් සිදුවී මව නැවත වාරයක් ගර්භනී වීමට ඉතා ඉහල හැකියාවක් තිබෙනවා.

මේ නිසා දරු උපතෙන් පසු වෙනත් උපත් පාලන ක්‍රමයකට යොමු වීම වැදගත්.

ලංකාවේ මේ සඳහා බහුලව ම භාවිත වන්නේ ලුප් පැළඳීම යි. දරු උපතෙන් පසු ගෙදර එනවිට ලුපයක් දමාගෙන යන්නට කියන්නේ මෙන්න මේ නිසයි.

මිට අමතරව depo- provera (ඩෙපෝ injection එක) , හෝමෝනමය තැන්පතු කිරීම් (jadelle, implanon) , කොන්ඩම ද සාර්ථක එමෙන්ම දරුවට හානිදායක නොවන අතුරු අබාධ රහිත පසු ප්‍රසව උපත් පාලන ක්‍රමයන් වේ.

එනමුත් කිරි එරීම අඩාල කිරීමේ හැකියාව නිසා දරු උපතෙන් පසුව උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස මිතුරි පෙති භාවිතය සිදු නොකළ යුතුය. ඒ හැර මිතුරි පෙති නිසා දරුවට වෙනත් කිසිදු ආකාරයක හානියක් සිදු නොවේ.

ඉතින් අන්තිමට කියන්නම. ජාතිය වඳ වෙනවා. එහෙම කොහොමද ගෙදර එනකොට ලුප් එකක් දාන්නේ. වගේ කතා මිනිස්සු කියයි. එත් නිසි පරතරය තබා නොගැනීමෙන් සංකුලතා ඇති දරුවෙකු බිහිකර ගැනීමෙන් වැලකීම ඔබේ වගකීමයි. මොකද කවුරු මොනවා කීවත් ඔබටයි මේ දරුවා ව බලාගැනීමට සිදු වෙන්නේ.

බබා හම්බවෙලා ගෙදර එනකොට ලුප් එක දැම්මේ නැත්නම් ඉල්ලලා හරි දාගන්න මතක තියාගන්න.

ලුප් එක ඕනි වෙලාවක ගලවලා අයින් කරන්න පුළුවන්. අයින් කරපු වෙලේ ඉදන් ඔයාලට බබාලා හදන්නත් පුළුවන්. 😆





Monday, September 11, 2017

වේලාව මහා රෑ 12යි. අවුරුද්දේ පොඩි එකාට Fit එකක් හැදිලා. මොකද මං දැන් කරන්නේ... !

එහෙම උණොත් ඔබ කියාවි මේ ළමයව ඉක්මණට ඉස්පිරිතාලේ අරන් යන්න කියල.

ඔබේ පිළිතුර ඒක නම් ඔබ වැරදියි කියල මං මුලින් ම කියන්නම්.

ඇයි ඒ කියල අපි දැන් බලමු.

මට මේ ගැන ලියන්න ඕනි කියල හිතුනේ ඊයේ පෙරේද දවසක අම්ම කෙනෙක් facebook එකේ දාල තිබ්බ post එකක් දැකල. එයාගේ ළමයට උණත් එක්ක ෆිට් එකක් හැදිලා. වෙලාව රෑ 12 ට විතර ඇතිලු. කලබල වෙච්ච අම්මට එක පාරටම මුකුත් හිතාගන්න බැරිව facebook යාලුවන්ගෙන් උදව් ඉල්ලනවා. යාලුවෝ ටික අම්මට බනිනවා ඕව facebook දදා ඉන්න දේවල් නෙවෙයි දරුවාව ඉක්මනට ඉස්පිරිතාලේ එක්ක යන්න ඕනි කියල. හැබැයි පුතේ ඒ කතාවත් වැරදියි. මං කලින් කිවා වගේ ම fit එකක් හැදුනම හදිස්සි වෙලා ඉස්පිරිතාලේ අරන් යන්න හොඳ ම නෑ.

මොකද වෙන්න පුළුවන් භයානක ම දේ තමයි කටේ එකතුවෙන කෙළ, සෙම එහෙම පිට උගුරේ යන එක. එහෙම උණොත් මේ ළමය හුස්ම හිරවෙලා මැරෙනවා. විනාඩි 5ක් වත් යන එකක් නෑ. එකයි කියන්නේ ෆිට් එක තියන වෙලාවේ මෙයාව උස්සන් එන්න එපා කියල.දරුවා ව  පැත්තට හරවල තිබ්බහම කටේ එකතුවන කෙළ පිටතට වැගිරෙනවා මිසක් අර කියන විදියට පිට උගුරේ යාමක් සිදු වන්නේ ම නැති තරම්.

99% කටත් වඩා වැඩි අවස්ථා වලදී  වෙලාවට මේ fit එක තියන්නේ විනාඩි 5ක කාලයක් පමණයි. ඊට  පස්සේ ඒ කියන්නේ fit එක ඉවර උනාට පස්සේ තමයි මෙයාව ඉස්පිරිතාලෙට උස්සන් යන්න ඕනි වෙන්නේ.

නැතුව ෆිට් එක හැදිලා ළමය ගැහි ගැහී ඉන්නකොට නම් නෙවෙයි.

හැබැයි දිගු වේලාවක් පවතින fits නිසා මොළයට හානි සිදු වෙන්න ඉහළ හැකියාවක් තිබෙනවා. එහෙම වෙන්න නම් fit එක විනාඩි 5කට වැඩිය තියෙන්න ම ඕනි. ඒ වගේ වෙලාවට නම් නම් බලන් ඉන්නේ නැතුව ඉක්මනට, හැබැයි පරිස්සමට ඒ කිව්වේ දරුව ට පිට උගුරේ යන්නේ නැතිවෙන්න දරුවාව ඇලයට හරවාගෙන ම ඉස්පිරිතාලෙට එක්කන් යන්න ඕනි. ඇලයට නැතුව වඩාගෙන එහෙම යනවා එහෙම නෙවෙයි හොදේ. පිට උගුරේ ගියොත් ඔක්කොම විනාසයි.

fit එකක් හැදීමට හේතු වන්නේ මොලයේ අධික ලෙස පාලනයකින් තොරව සිදුවන් ස්නායු අවේග මුක්ත වීමක්. බොහෝවිට මෙය විනාඩි දෙක තුනකින් අවසන් ව යනවා. ගොඩ දෙනෙක් සිත සිටින්නේ මෙවන් අවස්ථා වල රෝගියාගේ අතට, කටට වගේ ම වෙන වෙන තැන් වලට යකඩ කැබැලි දැමීම සුදුසු බවයි. නමුත් එහි කිසිදු සත්‍යතාවයක් නොමැත. සිදුවන්නේ කලින් කිව්වා වගේ fit එක ඉබේම නැතිවී යාම මිස යකඩය නිසා නැතිවී යාම නොවේ.

fits එහෙමත් නැත්නම් වලිප්පු ආකාර බොහොමයක් තිබෙනවා. මින් උණ සමඟ ඇතිවන වලිප්පුව එහෙත් නැත්නම් උණ වලිප්පුව තමයි සුලභ ව හමුවන්නේ. සෑම දරුවන් 100කට තුන් දෙනෙක් ම මෙම තත්වයෙන් පීඩා විඳින බව ඔබ සමහර විට නොදන්නවා ඇති.

අපි දැන් කතා කරමු මේ උණ වලිප්පු තත්වය (febrile convulsions) ගැන ටිකක් වැඩිපුර...

උණ සමඟ fit එක සැදීම සරළව ම උණ වලිප්පුව ලෙස හැඳින්වේ. දරුවා ට වෛරස් උණක් සැදී ක්‍රමයෙන් ශරීර උෂ්ණත්වය වැඩිවන විට දී fit එක සැදීම මෙහිදී සිදුවේ. මේ හැර උණ සමඟ fits ඇතිවීමට බලපාන තවත් ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස මොලයට විෂබීජ යාම (meningitis) දැක්විය හැකිය. එවිට ද රෝගියාට උණ සැදී තිබුණත් එම තත්වය උණ වලිප්පුව ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නැත. එබැවින් උණ වලිප්පුව ලෙස රෝග විනිශ්චයකට පැමිණීමට නම් මොළයේ ආසාදනයක් නැති බවට රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු කරගත යුතුය.

සරල සහ සංකීර්ණ ලෙස උණ වලිප්පුව කොටස් දෙකකට බෙදා පැහැදිලි කර ඇත. සංකීර්ණ උණ වලිප්පු ලෙඩුන් ඉතා කලාතුරකින් හමුවන අතර 99% කටත් වඩා සිටින්නේ සරල උණ වලිප්පු ලෙඩුන් ය. ඔවුන්ට fit එක සඳහා විශේෂිත ඖෂධ ගැනීම අනවශ්‍ය ය.

සරල උණ වලිප්පුවේ රෝග ලක්ෂණ

            1. අත් පා වෙන් වෙන් වශයෙන් නොව මුළු ශරීරය ම එක ලෙස ගැසී ගැසී තිබීම
            2. ෆිට් එකෙන් පසුව ඇතිවන නිද්‍රාශීලි කාල සිමාවේ දී  ශරීරයේ තැන තැන                                             (අතක, කකුලක වැනි) fits ඇති නොවීම.
            3. ෆිට් එක පවතින කාල සීමාව විනාඩි 15කට වඩා අඩු වීම
            4. පැය 24ක් තුල කිසි විටෙකත් fits දෙකක් ඇති නොවීම සහ එකම උණ                                                 වැඩිවීමක දී දෙවරක් fits ඇති නොවීම.

උණ සමඟ සැදෙන එහෙත් ඉහත ලක්ෂණ කඩ කරන රෝගීන් සංකීර්ණ උණ වලිප්පු රෝගීන් ලෙස හැඳින්වේ.

සාමාන්‍යයෙන් වයස මාසයත් වසර 5ත් අතර ළමුන්ගෙන් 3% ක ට පමණ ජිවිතයේ කෙදිනක හෝ උණ වලිප්පුව සැදීමේ සම්භාවිතාවක් ඇත. එසේම වරක් උණ වලිප්පුව සෑදුන දරුවෙකු හට නැවතත් උණ සෑදුන විටෙක වලිප්පු තත්වයක් ඇති වීමට ඉහල සම්භාවිතාවයක් ඇත. වයස අවුරුදු 5 පමණ වන තෙක් මෙසේ වරින් වර උණ සමඟ fits ඇතිවී ක්‍රමයෙන් එසේ වීම අවම වී නතර ම වී යයි. කෙසේ වෙතත් 1-2%ක දරුවන්ට උණ වලිප්පු තත්වය දිගුකල් පවතින වෙනත් වලිප්පු තත්වයක් බවට පත්විය හැක.

මෙම වයස් සිමාවෙන් ඔබ්බට ළමයින්ටත් උණ වලිප්පුව සෑදිය හැකිය. නමුත් එම වලිප්පු තත්ත්වය වෙනත් ආකාරයක වලිප්පු තත්වයක් වීමට බොහෝදුරට ඉඩ ඇති නිසා වෛද්‍යවරයෙකු හමුවී හේතුව කුමක්දැයි තහවුරු කර ගත යුතුය.

බොහෝවිට උණ වලිප්පුව ආරයට යන තත්වයකි. ඔබට කුඩා කල උණ වලිප්පුව සැදී ඇත්නම් ඔබේ දරුවා ට ද උණ වලිප්පුව සැදීමට ඉතා ඉහල සම්භාවිතාවයක් ඇත.

සාමාන්‍ය උණ වලිප්පුව නිසා කිසි වියෙකත් මොළයට හානි සිදුවන්නේ නැත. (no brain damage). මේ නිසා ඔබගේ දරුවාගේ රෝග විනිශ්චය (diagnosis) උණ වලිප්පුව නම් නැවත නැවත උණත් සමඟ fits ඇති වුවයි කියා කිසිසේත් ම කලබල නොවන්න. fit එක සෑදුන විටෙක දරුවා පැත්තට හරවා තබන්න. කටේ පිරෙන සේම සහ කෙල රෙදි කැල්ලක් දමා ඉවත් කරන්න. දරුවා ට හොඳින් වාතාශ්‍රය ලැබෙන සේ ජනෙල් දොරවල් ඇර දමා සිටින්න. fit එක සැදී ඉවර වූ පසු වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න.

නමුත්

දිගු වේලාවක් පවතින fits නිසා මොළයට හානි වීමේ අවධානමක් පවතී. එම නිසා fit එක විනාඩි 5කට වඩා ඇතිවිටෙක පමණක් fit එක නතර වෙනතුරු බලා සිටින්න එපා. හැකි ඉක්මනින් දරුවා රෝහල් ගත කරන්න. එසේ යනවිටත් දරුවා ඇලයට තබාගෙන රැගෙන යාමට වගේ ම කටේ එකතුවන කෙළ ඉවත් කිරීමට වග බලාගන්න. රෝහලේ දී වෛද්‍යවරයා විසින් fit එක නැවතීමට ගුද මාර්ගය හරහා හෝ ලේ නහරයක් හරහා ඖෂධ ලබා දීම සිදු කරාවි.

උණ වලිප්පුව සැදෙන්නේ වෛරස් උණක් වැලදී ශරීරයේ උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් ඉහළ යන විට දී ය. පෙර සඳහන් කල පරිදි වරක් උණ වලිප්පුව සැදී ඇති දරුවෙකුට නැවතත් උණ සෑදුන විටෙක මෙම තත්වය ඇතිවීමට ඉතා ඉහළ හැකියාවක් ඇත.   එබැවින් උණ වැඩි නොවන සේ දරුවා තබාගැනීමෙන් උණ වලිප්පුව ඇතිවීම සැහෙන පමණකට වළක්වා ගත හැකිය.

ඒ සඳහා
                - උණ ගැනෙන විටම බර අනුව පැනඩෝල් syrup දීම සහ උණ අඩු                                                     නොවන්නේනම් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගැනීම
                - මද රස්නි ජලයෙන් / කොලොන් වලින් දරුවා තෙත මාත්තු කිරීම
                -  දරුවාගේ වැඩි ඇදුම් ඉවත් කර විදුලි පංකාවක් යටින් තැබීම
                                වැනි දෑ ඔබට සිදු කළ හැකිය.

ඉතින් ඔන්න ඕකයි උණ වලිප්පුව ගැන ඔයාල දැනගන්න ඕනි.

දැන් මගේ මතකය වසර ගණනාවක් පිටිපස්සට ගමන් කරනවා. ස්ථානය පේරාදෙණිය මහරෝහල, ළමා රෝග වාට්ටුව. අම්ම කෙනෙකුයි විශේෂඥ වෛද්යවරයෙකුයි අතර සංවාදයක කොටසක් මටත් ඇහුණා.

මේ ළමයට උණත් එක්ක ෆිට් එකක් හැදිලා. කලබල වෙච්ච අම්ම ළමය උස්සන් දුවන් ඇවිත්.

 මොකක් වෙලා ද මේ අම්ම ළමයව උස්සන් ආවේ?

එයාට ඊයේ රෑ උණත් එක්ක ෆිට් එක හැදුණා ඩොක්ටර්

හරි. ආය දවසක උණ හැදුනොත් මොකද කරන්නේ?

පැනඩෝල් සිරප් එක බර අනුව දෙනවා සර්. උණ වැඩි නොවෙන්න මද රස්නි වතුරෙන් එයාව තෙත මාත්තු කරනවා. ඒත් එක්කම වැඩි පුර තියන ඇදුම් ගලවලත් දානවා සර්

බොහොම හොදයි අම්මා. හදිස්සියේ වත් ෆිට් එකක් හැදුනොත් අද ආව වගේ කලබල වෙලා දුවන් එනවා ද ? 

නෑ සර්. මන් එයාට පිට උගුරේ යන්නේ නැතිවෙන්න එයාව ඇලයට හරවලා තියනවා.
හදිස්සියෙවත් විතරක් ෆිට් එක විනාඩි 5කට වඩා තිබුනොත් විතරක් දරුවාව ඉක්මනට ඉස්පිරිතාලෙට එක්කන් එනවා. 

නැත්තම් ෆිට් එක ඉවර උනාට පස්සේ ඉස්පිරිතාලෙට එනවා සර්.

බොහොම හොදයි අම්මා. එතකොට ෆිට් එක අඩුවෙන්න කියල දරුවට යකඩ කෑලි එහෙම දරුවාගේ අරෙහෙ මෙහෙ ගහනවද ? (කටේ එහෙම)

නෑ සර්. ඒක තේරුමක් නැති වැඩක්.
______________________________________________________________________________

මං අයෙත් කියන්නම් අද වැදගත් ම කොටස. fit එක ඇත්නම් දරුවා හදිසියේ රෝහලට රැගෙන ආ යුත්තේ විනාඩි 5ක ට වඩා දරුවා ගැහි ගැහී සිටින වේලාවන් හි පමණයි.







Friday, September 1, 2017

බෙහෙත් බීපං දෙයියො !

ඩොක්ටර් මගේ ප්‍රෙශර් බලල දෙන්නකෝ. මේ දවස් වල මං private practice කරන තැනට ආපු අවුරුදු 55ක විතර කාන්තාවක් බොහොම අහින්සක විදියට ඉල්ලා සිටියා.

මෙයාට තිබ්බෙ ටිකක් විතර posh ලුක් එකක්.

ඔයා ඇවිදගෙන නේද ආවෙ?
විනාඩි 15ක් විතර එක තැනකට වෙලා ඉඳගෙන හිටිය ද?
පැයක්විතර ඇතුලත තේ, කෝපි වගේ මොනවහරි බීව ද?
Pressure එක එක පාරම වැඩි වෙන්න හේතු වෙන දේවල් ගැන අහපු මං මෙයාගෙ pressure එක බලන්න සූදානම් වුණා.

160/80 ට pressure.

ඔයා මොනාද pressure එකට බොන්නෙ?
Losartan,nebivolol,ISMN,HCt,atovastatin...මෙයා පෙති 7ක් විතර බොනවයි කියල කීව.

පෙති 7ක් !

ඔව් ඔව්. 7යි.

මෙච්චර බෙහෙත් මොකට ද බොන්නෙ??

මං හාට් patient කෙනෙක් ඩොක්‍ටර්. මට දැන් අඩි 10ක් වත් ඇවිද ගන්න බෑ. හතිය එනවා. පපුවත් එක්ක රිදෙනවා එතකොට. මේ තියන්නෙ මගෙ reports. එහෙමක කියපු ඇය කොළ මිටියක් දික් කළා. 

මෙයාට tripple vessel disease. ඒ කිව්වෙ හදවතේ පේශි වලට ලේ අරගෙන යන ප්‍රධාන රුධිර නාළ තුනම අවහිර වෙලා. එකක් 90% යි. තව එකක් 75% යි.

මේ වගේ අවහිරයක් තියන ලෙඩුන්ට කොයි වෙලේ හාට් ඇටෑක් එකක් එයිද කියල sure නෑ. ඉතින් මෙයාට තියෙනඑකම විසඳුම බයිපාස් සැත්කමක ට යන එක. මං එයාට ඒ ගැන කිව්වා.

ඔයාට බෙහෙත් බීල හරියන්නේ නෑ අම්මා. බයිපාස් එකක් කරන්න ඕනි හොඳ වෙන්න නම්. දැන් ම ගිහින් register වුණෝතින් ලබන අවුරුද්දෙ අන්තිම ට වගේ ඔපරේසම කරගන්න පුළුවන්. (ආණ්ඩුවෙ ඉස්පිරිතාල වල බයිපාස් ඔපරේෂන් ලිස්ට් එකේ අවුරුදු දෙකක් විතර ඉන්න වෙනවා. ගොඩක් වෙලාවට ඔපරේෂන් එකට එන්න කියල ලෙඩාට call කරනකොට ලෙඩා මැරිල ! )

මං ඔපරේෂන් එකට හොස්පිටල් ඇඩ්මිට් වෙලා හිටිය ඩොක්ටර්. ඔපරේෂන් කරපු ලෙඩ්ඩු විඳින දුක දැකල මට එපා වුණා. සමහර අයට කැක්කුම ඉසවන්න බැරි තරම ට ම... සමහර අයගෙ තුවාලෙ පැසවලා, හැමෝම ටොයිලට් එකට යන්නෙත් තව කාගෙහරි උදව්වෙන්. මට එහෙම උදව් කරන්න කවුරුවත් ඇත්තෙත් නෑ. ඉතින් මන් බලෙන් ටිකට් කපන් ගෙදර ආව.

මගෙ මහත්තයත් නෑ. ළමයි හිටියට එයාල මට සළකන්නෙ නෑ. ලෙඩ්ඩු බලාගන්න කෙනෙක්ට දවසකට 2000ක් වත් ගෙවන්න ඕනි. එච්චර සල්ලියක් මට නෑ ඩොක්ටර්... මට මෙහෙම ඉන්න බෑ ඩොක්ටර්. මැරෙන්න වත් තිබුන නම්. ඇය හඬා වැටෙයි.

අම්මට සළකන්නේ නැති ළමයින් ට හෙණ හත ම ගහන්න කියල ඔබ සමහර විට දැන් ප්‍රාර්ථනා කරනවා ඇති.

ඒත්...

අපි ඒ කතාව එතැනින් නවත්තමු. සමහර විට මේ ඔබේ කතාව ද වෙන්න පුළුවන්. දැන් තරුණ වයසේ ඉන්න ඔබ වයසට ගියාම මුහුණ දෙන්න ඉන්න ඉරණම වෙන්න ද පුළුවන්.

ඉතින් ඒ කාලෙ වෙන්කොට මේ අම්ම වගේ හැමෝට ම දෙහි කප කප හූල්ල හූල්ල ඉන්න වෙන එක නවත්තගන්න එක ඔබේ වගකීම.

රුධිර නාළ වල තෙල් තැන්පත් වී ඒවා අවහිර වීම නිසා තමයි මේ තත්වය මූලිකව ම ඇති වන්නේ.

මේ රුධිර නාළ අවහිර වීම සිරුර පුරා ඇති වන අතර ස්ථානය අනුව රෝග ලක්ෂණ වෙනස් වනවා.

හදවතේ පේශි වෙතට රුධිරයගෙන යන නාළ අවහිර වීම නිසා අයෙකුට සුළු වශයෙන් වත් මහන්සි වීමේ දී අධික හතිය තත්වයක් ඇති වනවා. එසේම හදිසි හාට් ඇටෑක් තත්ව ඇතිවන්නේ එසේ තැන්පත් වී ඇති තෙල් තට්ටුවක් හදිසියේ ගැලවී ගොස් රුධිර නාළයක් සම්පූර්ණයෙන් ම අවහිර කරන නිසාවෙන් ය.

මොළයේ රුධිර නාළ අවහිර වූ විට ස්නායු දුබලතා, අංශභාග තත්ත්ව ඇතිවේ.

තෙල් තැන්පත් වීම නිසා වකුගඩු වල රුධිර සැපයුම අඩාල වීම අධික රුධිර පීඩනය ඇතිවීමට හේතු වෙයි.

පාද වලට ඇති රුධිර සැපයුම අඩාල වීම ඇවිදීමේ දී පාදයේ මස් පිඩු වේදනාව මෙන්ම කාලයක් තිස්සේ සුව නොවන තුවාල ඇතිවීමට හේතු වෙයි.

දැන් අපි බලමු මෙසේ තෙල් තැන්පත්වීම අවම කරගැනීමට ඔබට සිදුකරගත හැකි දෑ...

තෙල් සහිත ආහාර,සීනි සහිත ආහාර පාන පමණට වඩා ගැනීමෙන් වැළකී සිටින්න.
දුම් පානය සම්පූර්ණයෙන් ම නවත්වා දමන්න.
සතියකට මත්පැන් ඒකක 14කට වඩා ගන්න එපා.
දින දෙකකට වතාවක් වත් අවම පැය භාගයක ව්‍යායාම කරන්න.

ඒ වගේ ම ඔබ අවුරුදු 30ට වඩා වැඩිනම් වසරකට වතාවක් වත් ඔබේ රුධිරයේ කොලෙස්ටරෝල් සහ සීනි අගයන් පරීක්ෂාකොට වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගන්න.

විශේෂයෙන් ම ඔබගේ පවුලේ ළඟම ඥාතියෙකුට අඩු වයසින් හාට් ඇටෑක් සෑදී ඇත්නම්, අංශභාග තත්ත්ව ඇතිවී ඇත්නම් ඔබ ඉහත සඳහන් දෑ වඩාත් උණන්දුවෙන් සිදු කළ යුතුය.

එසේම ඔබට දැනටමත් කොලෙස්ටරෝල්, දියවැඩියාව වගේම අධික රුධිර පීඩනය වැළදී ඇත්නම් අදාල රුධිර පරීක්ෂණ වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව නියමිත කාල වලදී සිදු කර ගැනීමත් අදාල ඖෂධ නියමිත මාත්‍රාවෙන් නොකඩවා ගැනීම ද සිදු කළ යුතුය.

සාමාන්‍යයෙන් දියවැඩියාව, කොලෙස්ටරෝල් සහ අධිකරුධිර පීඩන තත්ත්ව ඇති අයට ඒවායේ රෝග ලක්ෂණ ඇතිවන්නේ බොහෝ කල් ගතවීමෙන් අනතුරුවයි.

ඉතින් ගොඩ දෙනෙක් සිදුකරන දෙයක් තමයි රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තා නරක වුවත් ඇඟට කිසි අමාරුවක් නැති නිසා හිතු මතයේ ඖෂධ ගැනීම නතරකිරීම. මේ කාන්තාවත් එසේ සිදුකොට තිබුණා. ඇයට කොලෙස්ටෙරෝල් සෑදුණේ වයස අවුරුදු 40දී ලු. ඇඟට අමාරුවක් මුකුත් නැති හන්ද බෙහෙත් බීවෙ ම නැතිලු.

අවසානයේ දී ඇගේ කොලෙස්ටරෝල් අගයන් උපරිමයට ම වැඩිවී භයානක සන්කූලතා ඇතිවන තුරු ඇය කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් අත්දකින්නේ නැහැ.

ඉඳින් ඔබගේත් රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තා අසාමාන්‍යනම් කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නැතත් වෛද්‍ය උපදේශයෙන් තොරව බෙහෙත් නැවැත්වීම කිසිසේත් සිදු නොකළ යුතුය. මොකද මන් අර කලින් කියපු ගොඩක් සංකූලතාඑන්නෙ එක පාරටම හන්ද.

ඉතින් අද මේ ලෙඩා මට කියපු කතාව කතාව අනාගතයේ දවසක ඔබගේ කතාව නොවන්නට දැන් සිට ම වග බලා ගන්න.

Wednesday, August 30, 2017

ගෙදර හිටපු අයියාට අලුතෙන් ගෙනා මල්ලී කරපු කැත වැඩේ එළිවෙයි !

එදා මට night shift එකක් කරන්න තිබ්බ දවසක්. හොඳට ම වැස්ස. Patientsලා නැති වේවා කියල ප්‍රාර්ථනාවක් එහෙම කරල ඇඳට ගියා විතරයි, ඩොක්ටර් patient කෙනෙක් කියල වැඩ කරන අංකල් කාමරේට එබිල කිවුව.

දනි පනි ගාල සරම ගලෝල formal kit එකට මාරුවෙච්චි මං ඉක්මනට එළියට ආව.

අවුරුදු 7ක විතර පොඩි පැංචෙක්. ඇවිත් හිටියෙ එයාගෙ අම්මත් එක්ක.
කොල්ලට තිබ්බෙ ටිකක් විතර මුරන්ඩු පෙනුමක්.

ඩොක්ටර් මෙයා ඉවරයක් නැතිව වමනෙ දානවා. අද දවසට මුකුත් ම කෑවෙත් නෑ. දැන් වමනෙ දාන්න බඩේ මුකුත් ඇත්තෙත් නෑ. ඒත් ඔක්කාරෙ ගතියෙ අඩුවකුත් නෑ වගේ. සති දෙක්කට කලියෙන් ගෑස්ටික් හැදිල බේතුත් ගත්තා...

මොනවා... අවුරුදු හතේ පොඩි එකාට ගෑස්ටික්...

ඔව් ඩොක්ටර් මෙයාට කෑම කවා ගන්න හරිම අමාරුයි.

අම්ම හැමදාම පරිප්පුයි බතුයි දෙනව ඇති. එතකොට කොහෙද ආසාවෙන් කන්නෙ.

අනේ නෑ ඩොක්ටර්. අපි මෙයාගෙන් අහනවා බත් කන්න බැරිනම් මොනාද කන්න ඕනි කියල. මෙයාට ටිපිටිප් එකක් දුන්නත් කන්නෙ නෑ.

යකෝ. මොකාද ටිපිටිප් කන්න බෑ කියන පොඩි එකා...

මෙතන මොකක් හරි වෙන කතාවක් හැංගිලා තියනවා කියන එක මට ඉවෙන් වගේ තේරුණා...

අම්මේ ඔයාට තව ළමයි ඉන්නවා ද??
ඔව් ඩොක්ටර්. එයාට දැන් මාස 5 යි.
එයා හම්බ වුණාට පස්සෙ ද මේ කොල්ල කන්නෙ බොන්නෙ නැතුව ඉන්ඩ පටන් ගත්තෙ?
ඔව් ඩොක්ටර්. ඊට කලින් නම් මෙයා හොඳට හිටියා...

අම්ම එහෙම කියනකොට ම මට තේරුණා මොකද වෙලා තියන්නෙ කියල...
වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ව මේ තත්වය හඳුන්වන්නේ siblings rivalry ලෙසයි.

සරලව කීවොත් මේකයි.

ගෙදරක පොඩි එකෙක් ඉන්නවා. ගෙදරට එන හැමෝගෙම මාතෘකාව මෙයා. හැමෝම තෑගි එහෙම ගේන්නෙ මෙයාට. හැමෝගෙ ම ආදරය කරුණාව දිනාගන්න මෙයා තමයි හැමෝගෙ ම සුරතලා. ඔහොම ඉන්නකොට මේ ගෙදරට තව පොඩි එකෙක් ගේනවා. දැන් මොකද වෙන්නෙ. මෙච්චර දවස් හැමෝගෙම සුරතල් පැටිය වෙච්ච ලොකු පුතාගෙන් ඒ අවධානය පොඩි පුතාට ලැබෙනවා. ගෙදරට එන හැමෝම මල්ලි හුරතල් කරාට කවුරුත් අයිය ගැන වැඩිය බලන්නේ නැහැ. අම්මත් වැඩිපුර බලන්නෙ මල්ලි දිහා.
අයියට මේක රුස්සන්නේ නෑ. ටික ටික එයා මල්ලිට ඉරිසියා කරන්න පටන් ගන්නවා. එයා මල්ලිට නිතරම කරදර කරන්න පටන් ගන්නවා. ටිකක් වයසින් වැඩෙද්දී මල්ලිත් එක්ක හේතුවක් නැතුව ම ගහනවා බනිනවා රණ්ඩු වෙනවා. ඒත් එක්කම අර තමන්ගෙන් ගිලිහිච්ච අවධානය ආපහු ගන්න නොකා නොබී ඉන්න වගේ ගොඩක් වැඩ කරනවා.
කලාතුරකින් පොඩි එකෙක් ට මේ තත්වය හොඳට ම වැඩි වෙලා මානසික පීඩන තත්වයකට වුනත් යන්නට පුළුවන්.

මේ පොඩි එකාට වෙලා තිබ්බෙ මේක.

දන්නෙම නැතිව එයාට depression හැදිල. ඒ කිව්වෙ විශාදය.

ලොකු අයට depression හැදුනම පැත්තකට වෙලා ජීවිතේ එපා වෙලා වගෙ හිටියට පොඩි කෙනෙක් ට depression හැදුන ම පෙන්නන්නෙ තරමක වෙනස් රෝග ලක්ෂණ ටිකක්...

බොහෝ විට මොවුන් ආවේගශීලී වෙනවා. නිතරම කලහකාරී වෙන්න තමයි මෙයාල බලන්නේ. නුරුස්නා ගතියත් හොඳට ම තියනවා.

ටික කාලයක් ගියාට පස්සෙ තමයි කනස්සලු ගතිය, හැමදේ ම එපා වෙච්චි ගතිය, නොකා නොබී නින්ද නැතුව ඔහේ බලන් ඉන්න ගතිය වගේ depression වලට ආවේණික රෝග ලක්ෂණ පෙන්නන්නේ.

ඒවා ට අමතරව අත් කකුල් රිදිලි බඩේ කැක්කුම් වගේ රෝග ලක්ෂණත් එන්න පුළුවන්.
ඒ වගේ ලෙඩෙක් ගැන කලින් ලියපු කතාවක් ඇති. අලිබබා කියල. වෙලාවක් තිබුනොත් කියවල බලන්න.

ඉතින් මේ තත්වය ඇති නොවෙන්න නම් කරන්න තියන්නෙ එක එක ළමයට එක එක හැඳි වලින් බෙදන එක නතර කරන එක. විශේෂයෙන් ම ගෙදරට අලුත් සාමාජිකයෙක් එකතු වෙන වෙලාවක.

කොහොමත් ගෙදරට මල්ලි කෙනෙක් ගෙනාවොත් අයියට තියන සැළකිල්ල අඩුවෙනවා. ඒත් මේ දේ හන්ද අයියට දුක හිතෙන එක අවම වෙන විදියට අම්මලා වැඩකරන්න ඕනි.
මල්ලිගේ වැඩ වලට අයියගෙනුත් උදව් ගන්න ඕනි. මල්ලි ගැන පොඩි පොඩි වගකීම් අයියටත් දෙන්න ඕනි. (චූ දැම්මොත් කියන්න වගේ දේවල්)

ඒ වගේම තෑගි එහෙම ගේනකොට මල්ලිට විතරක් ම ගේන්නෙ නැතුව අයියටත් ගෙනත් දෙන්න ඕනි.

අයියට තිබ්බ ආදරය අඩුවෙලා නෑ කියන එක එයාට තේරෙන විදියට ඉන්න ඕනි.

අම්මේ, මෙයාට හැදිල තියන්නෙ මෙන්න මේ ලෙඩේ. මං වෙලා තියන්නේ මොකද්ද කියල පොඩි පැහැදිලි කිරීමක් කළා. මේකට බෙහෙත් දීල විතරක් මදි. මල්ලිට දෙන සැළකිල්ල අයියටත් දෙන්න ඕනි. එයා තනිවෙලා නෑ කියන එක එයාට තේරෙන විදියට ඔයාල එයාට සළකන්න ඕනි. එතකොට ඔය දඩබ්බර ගතිය ඇරිලා යාවි.

හැබයි මේ ලෙඩාට ඔය කියන දේ විතරක් ම කරල මදි. ඉතින් මං මෙයාලව විශේෂඥ ළමා මනෝවෛද්‍යතුමෙක් ළඟට යොමු කිරීමත් කළා.

ඔයාලත් සමහර විට පොඩි කාලෙ දි මේ තත්වෙ අත්දැකල ඇති. ඉතින් වැදගත් ම දේ තමයි ඒ දේ ඔයාලගෙ ළමයිනුත් මේ තත්වෙට පත් වෙන එක නවත්තගන්න එක.

ඒ වගේ ම මේ ළමය වගේ අස්වාභාවික විදියට මුරණ්ඩු ළමයි වගේ ම කලින් කියපු depression වල රෝග ලක්ෂණ තියෙන ළමයි සුදුසුකමලත් වෛද්‍යවරයෙක් හරහා විශේෂඥ මනෝවෛද්‍යවරයෙක් වෙතට රැගෙන යන එකත් වැදගත්.

ඒ වගේ ම ඔයාලත් අලුත උපන් පොඩි එකෙක් බලන්න ගෙදරක ට යනකොට ඒ ගෙදර තව ළමයෙක් ඉන්නවා නම් එයාටත් මොනාහරි දෙයක් අරන් යන්න අමතක කරන්නත් එපා හොඳේ...

Saturday, August 12, 2017

හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම

මේ සටහන ලියන මා සුදුසුකම්ලත් වෛද්‍යවරයෙකු බව මුලින් ම කියන්න ඕනි.

මොකට ද මේ හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම ?

* අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීමක යෙදුන විටෙක දී
* ලිංගික අතවරයක දී
* දැනට භාවිත කරන උපත් පාලන ක්‍රමය දින කිහිපයක් මගහැරී ගිය විටෙක දී
* කොන්ඩම සිදුරු වී යන අවස්ථා වල දී
                   දරු ගැබක් ඇති වීම වැළක්වීම සඳහා හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම භාවිත කිරීම කළ යුතුය.

හදිසි උපත් පාලනය, ගබ්සා කිරීමක් කියා දුර්මතයක් සමාජයේ මුල් බැසගෙන තිබුනත් එය සත්‍යතාවයෙන් තොර මතයකි.  ඩිම්බය හා ශුක්‍රානු එකතු වී කළලයක් සැදීම වැළක්වීම පමණක් මෙම හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම තුලින් සිදු වෙයි.

තවද හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම මගින් ලිංගික ව බෝවන රෝග සඳහා ආරක්ෂාවක් ද නොලැබේ. (ඒ සඳහා කොන්ඩම භාවිත කරන්න.)

 1. Postinor පෙත්ත

මෙය Morning After Pill ලෙස ද හඳුන්වයි. මෙය පෙති දෙකකින් යුතු පැකට්ටුවක් ලෙස වෙළඳ පොලෙන් මිලදී ගත හැකිය. මින් පළමු පෙත්ත අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීමෙන් පැය 72ක් ඇතුළත ලබාගත යුතුය. දෙවැන්න ඉන් පැය 12කට පසුව ලබාගත යුතුය.
කෙසේ වෙතත් පළමු පෙත්ත දින පහක් ඇතුළත ලබාගත හැකි අතර කාලය ගත වන්නට මෙහි සාර්ථකත්වය අඩු වී යයි. පළමු පැය 72 තුළ දී ලබාගත හොත් සාර්ථකත්වය 95% පමණ වේ.  එක් පෙත්තක් පමණක් ඇති ඇසිරුමක් ද වෙළඳ පොලේ ඇති අතර එම පෙත්ත ලබා ගන්නේ නම් අනාරක්ෂිත ලිංගික ක්‍රියාවෙන් අනතුරු ව පැය 72ක් තුළ දී ලබා ගත යුතුය.

Levonogestrel නම් හෝමෝනමය ඖෂධය මෙම පෙති වල අධික මාත්‍රාවකින් අඩංගු වන නිසා ඔක්කාරය වමනය වැනි අතුරු ආබාධ සුලභව ඇති විය හැකිය. පැය දෙකක් ඇතුළත වමනය වුවහොත් තවත් පෙත්තක් ලබාගත යුතුය.

මීට අමතරව හිසරදය, පියයුරු වල වේදනාව වැනි සංකුලතා ද ඇතිවිය හැකිය. තවද මෙම පෙති ඔසප් චක්‍රය අක්‍රමවත් කිරීමට ද හේතුවන අතර සති දෙකක් පමණ පසුවී වුව ද ඊළඟ මාස් ශුද්ධ වීම ඇතිවිය හැකිය.

වැදගත් : postinor පෙත්ත හදිසි ගැබ් ගැනීම් වළක්වාගැනීමේ පෙත්තක් පමණක් ම වන අතර අධික හෝමෝන මට්ටමක් අඩංගු නිසා නිතර භාවිතය ඉතා අහිතකර ය. අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීමෙන් දින 5ක් ඉක්ම ගිය පසු මෙම පෙති භාවිතය ප්‍රතිඵල රහිත ය.
මෙම පෙති ලබාගැනීමෙන් අනතුරුව සිදු කරනු ලබන ලිංගික ක්‍රියා සඳහා ආරක්ෂාකාරී නොවේ. තවද ගබ්සා කිරීම සඳහා මෙම පෙති භාවිතය ඵල රහිතයි.

පෙති දෙක ඇසිරුමක් රු. 100ක් පමණ මිලකට ඕනෑම ෆාමසියකින් මිලදී ගත හැකිය.


2. මිතුරි පෙත්ත අධික මාත්‍රාවකින් ලබා ගැනීම.

සාමාන්‍ය උපත් පාලන පෙත්තක් වන මිතුරි පෙති ද හදිසි උපත් පාලනය සඳහා යොදා ගත හැකිය. මෙහිදී අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරුමෙන් පැය 72කට පෙර මිතුරි පෙති 4ක් පානය කල යුතුය. ඉන් පැය 12කට පසු තවත් පෙති 4ක් පානය කල යුතුය.  සංකුලතා පෙර පරිදි ම ය.

3. ලුප් භාවිතය

ලුපය යනු සාමාන්‍ය උපත් පාලනය සඳහා සුදුසුකම්ලත් වෛද්‍යවරයෙකු විසින් ගර්භාෂයට ඇතුල් කරනා කුඩා උපකරණයක් බව ඔබ අසා ඇති.

නමුත් අනාරක්ෂිත ලිංගික සංසර්ගයෙන් දින පහක් ඇතුළත ලුපයක් ඇතුල් කිරීමෙන් ද හදිසි ගැබ් ගැනීම් වළක්වා ගත හැකි බව සමහර විට ඔබ නොදන්නවා වන්නට පුළුවන්.

මෙය ඉතා සාර්ථක ක්‍රමවේදයක් වන අතර 99% පමණ ගැබ් ගැනීම් වළක්වාගත හැකිය.

තවද ලුපය වසර 10ක් යන තුරා ගර්භාෂය තුළ තැන්පත් කර තැබිය හැකි අතර එම කාලය පුරාවටම පිළිසිඳ ගැනීම් වැළක්වීමට සමත්.

මේ හැර තවත් හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම ලොව පුරා ඇතත් ශ්‍රී ලංකාවේ සුලභව භාවිත වන්නේ මේවා ය.

හරි. පාඩම ඉවරයි. ඔබට ප්‍රශ්න ඇති. අහන්න...






Wednesday, August 9, 2017

උපත් පාලනය ගැන ලුණු ඇඹුල් ඇතිව

මේක සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකිකයා එළිපිට කතා කරන්න තරමක් අකමැති මාතෘකාවක්. පාසල්වල ඉගැන්වීම සඳහා නිර්දේශ කර තිබුනත් බොහෝ ගුරුවරු ලිස්සා යන මාතෘකාවක්.

මිට වසර කිහිපයකට පෙර මෙන් නොව දැන් දැන් බොහෝ පෙම්වතුන් ඉතා ඉක්මනින් ලිංගික හැසිරීම් සඳහා යොමුවන ප්‍රවනතාවක් දක්නට ලැබෙනවා.

මේ බොහොමයක් දෙනාට වගේ ම විවාහක අයට ද නිවැරදි උපත් පාලනය ගැන හරි අවබෝධයක් නැහැ. මේ නිසා ම ලංකාවේ දිනකට සිදුවන අනවසර ගබ්සා ප්‍රමාණය සංඛ්‍යාත්මක ව ඉතා ඉහල අගයක් ගන්නවා.

තවද අනවශ්‍ය ගැබ් ගැනීම් සහ අනවශ්‍ය දරු උපත් නිසා ශාරීරික, මානසික වගේම සමාජයීය ගැටළු රැසක් ද ඇති වනවා.

ඉතින් අපි කතා කරමු උපත් පාලනය ගැන. මේ විස්තර තව කෙනෙක් ට දැන ගන්න Post එක Share කරන්න වගේ ම like කරන්න comment කරන්න අමතක කරන්නත් එපා..

හරි. දැන් පාඩම...

සරළව කීවොත් ස්ත්‍රී ප්‍රජනක පද්ධතිය තුළදී  ශුක්රාණුවකට ඩිම්බයක් මුණ ගැසී යුක්තාණුවක් සෑදීම කාන්තාවක් ගර්භණි  වීම ලෙස හැඳින්වෙනවා.
උපත් පාලනය යනු මෙන්න මේ ශුක්‍රාණුව සහ ඩිම්බය මුණගැසීම වැළක්වීමයි.

මුලින් ම බලමු සාම්ප්‍රදායික උපත් පාලන ක්‍රම මොනවද කියල... මේවා තමයි  ඒ කාලේ ඉඳල ම මිනිස්සු කරපු දේවල්.  ඒ කියන්නේ කොන්ඩම්, පෙති, ඉන්ජෙක්ෂන් නැති කාලේ මිනිස්සු කරපු දේවල්. අද උනත් බොහෝ දෙනෙක් මෙසේ උපත් පාලනය සිදු කරනවා.

1. ලිංගිකව එකතු නොවී සිටීම.
විවාහය ට පෙර ලිංගික හැසිරීමක ට අකමැති අය වගේ ම ගර්භනී වෙයි කියා බයක් ඇති අය තමයි room එකකට ගියත් sex කරන්නේ නැත්තේ. දෙන්නෙක් ලිංගිකව එකතු උනේ නැත්තනම් ගර්භණි වෙන්නේ නැහැ කියන එක තමයි තර්කය. හැබැයි පුතේ පිරිමියාගේ ශුක්‍රානු , කාන්තාවගේ යෝනි මාර්ගයේ ගෑවුනත් ප්‍රෙග්නන්ට් වෙන්න නම් චාන්ස් එකක් තියනව.  එහෙම නොවෙන්න නම් දෙන්නගෙන් එක්කනෙක් විතරක් එක පාරකට ඇඳුම් ගලවල හිටපල්ලා. ඒ වගේම පිරිමියගෙන් නිකුත් වන අවර්ණ ශ්‍රාවය (ලව් ජුස්) කෙල්ලගේ යෝනි මාර්ගයේ  ගාවගන්නේ නැතුව හිටපල්ලා. එතකොට අවුලක් ඇත්තෙ ම නෑ...

2. Coitus interuptus
ලිංගික සංසර්ගයකදී ශුක්‍රානු පිටවන්න ඔන්න මෙන්න තියා පිරිමියාට ඒ බව දැනෙනවා. ශුක්‍රානු පිටවන්නට පෙර ලින්ගේන්ද්‍රය යෝනි මාර්ගයෙන් ඉවතට ගැනීම තමයි මෙසේ හැඳින්වෙන්නේ. එවිට ද ශුක්‍රානු සහ ඩිම්බ හමුවීම සිදු නොවන නිසා කාන්තාව ගර්භණි වීම වළකිනවා. මෙයත් අතීතයේ සිට ම මිනිසුන් සිදු කල උපත් පාලන ක්‍රමයක්. නමුත්  ශුක්‍රාණු පිටවීමට පෙර යෝනි මාර්ගයෙන් ලිංගේන්ද්‍රය  ඉවතට ගැනීමට නොහැකි වීම වගේ ම මුත්‍ර මාර්ගයේ ශුක්‍රාණු රැඳී තිබිමට ඇති ඉඩ වැනි කරුණු  නිසා මේ ක්‍රමය ඉතා අසාර්ථක ක්‍රමයක් වනවා.

3. කැලැන්ඩර ක්‍රමය.
මේක සැහෙන සාර්ථක ක්‍රමයක් වගේ ම ගොඩ දෙනෙක් අනුගමනය කරන ක්‍රමයක්. මේකයි තියරිය. ස්ත්‍රියක් සරු වන්නේ මාසයකට දින කිහිපයක් පමණයි. සරළව කිවහොත් කාන්තාවක්ගැ බ් ගන්නේ ඔසප් චක්‍රයේ 8 වන දින සහ 19වන දින අතර පිරිමියෙකු සමඟ ලිංගිකව හැසිරුණහොත් පමණයි. අනික් දවස් වලට ලිංගිකව හැසිරුණා කියා ගර්භනී වෙන්නට ඉඩක් ඇත්තේ ම නැහැ... ඉතින් මේ නිසරු දවස් වල දී පමණක් ලිංගිකව එකතුවීම ද එක්තරා ආකාරයක උපත් පාලන ක්‍රමයක්.

හැබැයි පුතෝ මේ ගණන් හැදිල්ල හරියන්න නම් කෙල්ලගේ ඔසප් ක්‍රමවත් ව හරි දවසට හැදෙන්න ඕනි.  ඔසප් හැදෙන්නේ අක්‍රමවත් ව නම් මේ    ක්‍රමය වැරදීමට ඉතා ඉහල සම්භාවිතාවයක් තිබෙනවා.

ප.ලි. (ඔසප් චක්‍රයේ පලවෙනි දවස කියන්නේ කෙල්ලට dates හැදෙන්න පටන් ගන්න දවස.😃  ඔයාල room යන්න හිතනවා නම් කෙල්ලට dates හැදෙන්න ඔන්න මෙන්න කියල room එකකට ගියානම් වැඩේ හරි.  )

අදට ඇති... කොන්ඩම්, හදිසි ගැබ් ගැනීම් වලක්වා ගැනීමේ පෙති ගැන ඉක්මනටම කතා කරමු.



Tuesday, August 1, 2017

අපි room එකකට ගියා... එයා pregnant... දැන් මොකද කරන්නේ...

මං මේ දවස් වල private practice කරන තැනට ආපු කපල් එකක් ගැන කතාවක් අද කියන්නම්...

මේ දෙන්නට පෙනුමෙන් නම් අවුරුදු 20ක් වත් නැතිව ඇති. අර I'm his - He is Mine කියල ගහපු T - Shirt ඇඳගෙන උකුළු මුකුලු පාපු මේ දෙන්න දකිද්දි මට හිතුනෙ හරිම ආදරණීය couple එකක් කියල.

Pregnancy test එකක් කරගන්න පුළුවන් ද? එයාල එහෙම ඇහුව.

පුළුවන් කියපු මිසී ගැහැණු ළමයගෙන් මුත්‍රා සාම්පලයක් එහෙම අරගෙන urine hCG test එක, ඒ කියන්නෙ pregnant ද කියල බලන මුත්‍රා පරීක්ෂණේ කරන්න පටන් ගත්ත.

රිපෝට් එක ආව. කෙල්ල pregnant !

කෙල්ල හොඳට ම භය වෙලා. අඬන්න ඔන්න මෙන්න වගේ... එකත් එකට ම මෙයාල තාම marry කරලවත් නැතුව ඇති.

ඔයාල ගිහින් VOG මහත්තයෙක් හම්බවෙන්න. එයා විටමින් එහෙම ලියල දේවි. මං එහෙම කීවට එයාලගෙ මුහුණුවල ඇඳිල තිබ්බෙ ප්‍රශ්නාර්ථයක සේයාවක්.

වෙන මොනවත් අහන්නෙවත් කියන්නෙවත් නැතුව මෙයාල යන්න ගියා...

කොහේ ගියා ද මොනව කරගත්ත ද මම නම් දන්නෙ නැහැ.

හැබැයි මේ හරියෙ හොරෙන් ගබ්සා කරන තැන් නම් ඕනි තරම් තියෙනවා...

Marry කරන්න කලින් Sex කරන්න එපා කියන එක මේ කාලේ කරන තේරුමක් නැති කතාවක්. හැබැයි අඩුම ගානේ උපත් පාලන ක්‍රම ගැනයි ලිංගාශ්‍රිත රෝග ගැනයි සාමාන්‍ය දැනුමක්වත් තරුණ ළමයින්ට දෙන්න විදියක් තියෙන්න ඕනි.

ලංකාව කියන්නේ ආගමික සංකල්ප කරපින්නා ගත්ත රටක් උනාට දවසකට අනවසර ගබ්සා 1000කට කිට්ටු ගණනක් වෙනවා කියන එකත් මේ වෙලාවේ ම මතක් කරන්න ඕනි. 

post එක හොඳ නම් like කරන්න share කරන්න වගේම comment කරන්නත් අමතක කරන්න එපා... 😀😃